Wortal Pedagogiki Filozoficznej

przy Zakładzie Pedagogiki Filozoficznej Uniwersytetu Łódzkiego

 

 

Pomysł uruchomienia wortalu jest związany z utworzonym w kwietniu 2005 roku na Uniwersytecie Łódzkim Zakładem Pedagogiki Filozoficznej, którym kieruje dr hab. prof. UŁ Sławomir Sztobryn. W skład zespołu wchodzą: dr Małgorzata Miksza, dr Ewa Łatacz, dr Wojciech Mikołajewicz, dr Marcin Wasilewski oraz mgr Justyna Sztobryn-Bochomulska.

 

Plany i wydarzenia związane z pedagogiką filozoficzną

 

Celem powołania pierwszego w Polsce wortalu poświęconego tej dziedzinie badań pedagogicznych jest stworzenie elektronicznego forum wymiany poglądów w środowisku pedagogów akademickich, nauczycieli wszystkich szczebli edukacji i miłośników nauk pedagogicznych.

Utworzyliśmy środowiskowe czasopismo elektroniczne - „Pedagogika Filozoficzna on-line” (ISSN 1898-0910), którego autorami i redaktorami są wybitni specjaliści w zakresie filozofii wychowania. Międzynarodowa Rada Redakcyjna gwarantuje pismu wsparcie merytoryczne i organizacyjne. Czasopismo jest dostępne od 2006 r. w systemie otwartym.

W 2006 r. zostało powołane Towarzystwo Pedagogiki Filozoficznej im. B. F. Trentowskiego, którego zadaniem jest integrowanie i stymulowanie badań w tej dziedzinie. Towarzystwu przewodniczą prof. dr hab. Sławomir Sztobryn oraz prof. dr hab. Aldona Pobojewska. Towarzystwo liczy obecnie 38 członków. Włączyliśmy do naszych działań organizacyjnych i wydawniczych również ośrodki naukowe i działających tam specjalistów z innych krajów - m.in. prof. Blankę Kudlacovą ze Słowacji, prof. Jarosława Balvina z Czech, prof. Wilfrieda Lippitza z Niemiec.

Zainicjowana w 2003 roku seria wydawnicza zatytułowana Pedagogika Filozoficzna rozwija się pod patronatem Zakładu Pedagogiki Filozoficznej (Wydział Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego).

Kolejne tomy tej serii noszą następujące tytuły:

T. 1 Idee pedagogiki filozoficznej, Łódź 2003

T. 2 Tradycja i współczesność filozofii wychowania, Kraków 2007

T. 3 Filozofia wychowania w Europie w XX wieku (w przygotowaniu) – są pokłosiem międzynarodowych konferencji organizowanych przez ZPF i TPF.

Na łamach Wortalu prezentujemy bieżące działania organizacyjne, publikacje dostępne on-line oraz konferencje naukowe, w tym cykliczną Międzynarodową Konferencję Pedagogiki Filozoficznej.

 

Dlaczego pedagogika filozoficzna?

 

Współcześnie - uznając niezbywalność refleksji filozoficznej w tworzeniu teorii, a pośrednio praktyki pedagogicznej - chcemy odwołać się do dyskursu filozoficznego na gruncie nowoczesnej i jednocześnie pluralistycznej nauki o wychowaniu. Zgadzamy się bowiem z Bogdanem Nawroczyńskim, który twierdził, że wychowanie jest nie tylko i nie wyłącznie procesem psychicznym, ale jest także procesem historyczno-kulturowym, dającym się ogarnąć przede wszystkim dzięki refleksji historycznej i filozoficznej. W tym sensie zadania pedagogiki filozoficznej sformułowane przez K. Sośnickiego zachowują swoją aktualność. Podkreślił bowiem, że istotą refleksji tego typu jest:

a) zbieranie zagadnień podejmowanych w różnych koncepcjach i doktrynach pedagogicznych i ich naukowe systematyzowanie,

b) badanie metod, którymi posługują się twórcy systemów,

c) badanie wyników poszczególnych systemów i ich sensów,

d) badanie znaczenia i sensów pojęć, którymi operują te systemy, dociekanie uwarunkowań odmienności znaczeń,

e) badanie właściwości poszczególnych systemów pod kątem immanentnych sensów i porównywanie ich między sobą, obserwacja wzajemnego przenikania się systemów,

f) badanie zależności pojęć, zasad, właściwości określonych systemów pedagogicznych od systemów filozoficznych.

 

Refleksja filozoficzna w pedagogice jest uzasadniona

historycznie, teoretycznie i metodologicznie

 

• Historycznie dlatego, że pedagogika rozwijając się przez stulecia w łonie matki-filozofii, przejęła dużą część jej dziedzictwa. Badania historyczne stymulują namysł nad genezą i źródłami wiedzy, poglądów i przesądów; wskazują drogi powstawania i rozwoju szkół filozoficznych i ich wpływu na edukację.
• Uzasadnienie pedagogiki filozoficznej w obszarze teoretycznym wynika z tego, że wszystkie ważne, kardynalne problemy pedagogiki wychodzą z określonych przesłanek antropologicznych, aksjologicznych, epistemologicznych. Pojęcia pedagogiki - szczególnie teoretycznej - są wyraźnie powiązane z filozofią języka.
• Każdy system pedagogiczny, doktryna, teoria, stanowisko są uzależnione od zbioru przyjętych aksjomatów metodologicznych, od określonej koncepcji heurezy, a te znajdują swoje uzasadnienie w logice i metodologii nauk. Tak więc narzędzia filozoficzne - język, metodologia, szczególny obszar badań, służą ciągłemu wydobywaniu się nauk o wychowaniu ze skorupy stereotypów i dogmatów.

Zapraszamy więc do zapoznania się z całą zawartością wortalu oraz do czynnego i krytycznego udziału w jego tworzeniu.

 

Prof. nadzw. dr hab. Sławomir Sztobryn

Kierownik Zakładu Pedagogiki Filozoficznej WNoWUŁ

Prezes Towarzystwa Pedagogiki Filozoficznej im. B. F. Trentowskiego